BaÄŸlı bulunduÄŸumuz Yenimahalle ilçesi 1946-1949'li yillarda Ankara'da bas gösteren konut sıkıntısı üzerine, Ankara'nin 9.Belediye Baskani olan, DR.RAGIP TüZüN'ün girisimleri ile Yenimahalle kurulmustur.
Yenimahalle tesebbüsü 5218 sayili kanuna dayanir.Bu kanundaki 1.madde Ankara Belediyesi'ne; “Mülkiyetinde bulunan veya bu kanun uyarinca mülkiyetine dahil edilecek arsa ve araziler, Belediye meclisi karari ile belirlenecektir.Mesken (ev) yapmak isteyenlere 2490 sayili kanun hükümlerine tabi olmadan (artirma,eksiltme ve ihale kanunun) tahsis edilecek ve binalar yapildiktan sonrada temlik etme yetkisini verir” Kanunun 8.maddesi hangi arsalarin Belediyeye verilecegini su sekilde belirtir. “Hazineye ait araziler bedelsiz, hazinenin kendine ait veya katma bütçeli dairelerle (Vakiflar hariç) özel idareye ait arazi ve arsalar vergi kiymetleri üzerinden ve bedelleri faizsiz olarak 10 yilda esit taksitlerle ödenmek sartiyle Ankara Belediyesine devir ve tescil olunur” der. 5218 Sayili kanunun hükümlerinden faydalanmak için; 1-En az 1 yil Belediye sinirlari içinde ikamet etmis olmak 2-Kendisinin,esinin veya resit olmayan çocuklarinin Ankara'da evi veya ev yapmaya müsait arsasi olmamali 3-Her hangi bir evde en az yari hissesi veya baskaca bir iradi,akari olmamalidir. Ilgili kanun geregince bu arsalara sahip olanlar borçlarini 10 yilda faizsiz olarak taksitlerle ödeyecektir.(bu on yillik taksit kolayligi ile ev sahibi olmak isteyenlerin çogu Yararlanamamis olduklari saptanmis, nedeni ise verilen arsalarin temlik yolu ile degil tahsis yolu ile verilmesindendir.Bu da Emlak Kredi bankasinin ev yapacaklara verecegi Ipotek karsiligi krediden yararlanmak için bankaya evlerin tapularinin verilmesi sarti olmasi nedeniyle bazi ev sahipleri insaatlarina tapu alabilmek için kimisi Belediyeye olan borçlarini ödeyerek tapularini alip Bankadan ipotek karsiligi kredi almislar.) Bu kanunun en önemli hükmü ise insaat zorunlulugunu içeren 4.maddedir.Bu madde; Arsa tahsisi yapilmasi uygun görülenler,bu yerlerin tahsisi ve teslimi tarihinden itibaren bir yil içinde Belediyenin belirledigi evleri yapmak mecburiyetidir.5218 sayili kanunla, mesken siyasetinin esasinda iki madde; 1-Ucuz arsa 2-insaat zorunlulugudur. Evlerin yapilmasi için gerekli kredinin 28.06.1948 gün ve 5228 sayili bina yapimini Tesvik kanunudur.Bu kanunun 11.maddesindeki hükmü ise; " Ayni sehir ve kasabada kendisinin veya esine ait evi olmayanlarla bu gibilerin mesken edinmek veya yaptirmak üzere ipotek karsiliginda T.emlak Kredi Bankasinca tahmini yapilan insaat bedelinin % 75'ine kadar ve Maliye Bakanliginca tespit edilecek faizin %5'i geçmemek sartiyla kredi verilir " der. Bu kanun ile Yenimahalle'de ev yaptiracaklarin durumlari kanunun bu maddesindeki Hükümden yararlanacaklarda aradigi sartlar tamamen uymaktadir.Bu çikartilan kanun Umumi olmakla beraber tatbiktede geniç bir kontenjana hitap eder. Yenimahalle olusumu tecrübesi Ankara'da ve tüm ülkede tatbik edilecek arsa siyaseti bakimindan önemli bir yeri vardir.Bu önem ise; 10 senelik bina vergisi muafiyeti Insaat malzemelerinin,gümrüklerden indirimli tarifeye tabi olmasi Deniz ve Demir yollarinda da indirimli tasima tarifelerine tabi olmalari gibi kolayliklara tabi olmasidir. Mesken edindirme siyasetinde basarili olabilmek için, Ucuz arsa–Uygun kredi–insaat yapma zorunlulugu sart kosulmustur. Yenimahalle olusturulurken bu belirlenen üç ana sart tam olarak saglanamamis olsa da Bu alanda atilan adimlar bizlere imar çalismalarinin mesken edindirme siyasetinin Genel imar mevzuati bakimindan bir çok seyleri ögretmistir. Yenimahalle Ankara'nin kuzey batisinda, Ulus Meydani'ndan 5-6 Km.uzaktadir. Ulustan gelen yol 4.Km.'ye kadar Istanbul karayolu ile birlesir ve oradanda saga dönülen yol birkaç yüz metre sonra Yenimahalle'de yapilan ilk evlerin arasindan dogru yukarilara gider. Yenimahalle olusturulurken evlerin yapilmasi gereken arsa sahasi 1.060.419 M2 olarak saptanmistir.Bu arsalarin 460.419 M2'si 10 kurus bedelle 46.041.TL'si hazineden alinmis ve bu arada Basbakanlik memurlari kooparatifinden 156.000 M2 ile özel sahislardan 450.000 M2 arsa alinmistir.Tüm masraflar dahil olmak üzere buralar için 118.052.TL. ödenmis. Bu arada bazi yollarin yapim,su borularinin dösenmesi,imar planlarinin hazirlanmasi ile binalarin sekillerinin belirlenmesi için harcanan paralarla beraber 1949 yili sonuna kadar bu alan için harcanan para 755.195. TL olmustur. Belediye bu arsalar üzerinde ev yapmak isteyenlere arsalarin metrekaresini bir liradan taksitlerle uzun vadeli olarak satmistir.Bu arada Yenimahalle olusumu için açilan proje Yarismasinda birinci gelen olmadigi için ikinci gelen proje imar müdürlügü yetkililerince onaylanip tatbik edilmeye baslanmistir. 1.06.419 M2'nin parselasyona tabi tutulmasi sonucu 2915 parsel arsa elde olunmus bunlardan; 2900 adet parsel ev için, 13 parsel umumi hizmet binasi yapimi için (20 adet resmi bina yapimi) 2 adet parselde (41 adet dükkan yapimi)için ayrilmistir. Parsel genelde 175 ve 300 M2 olarak tespit edilmistir. 2900 parsel mesken için tesbiti yapilan evlerin tipleri ise; 228 adet 5odali 521 adet 4 odali 1670 adet 3 odali 481 adet 2 odali Toplam 2900 adet 5218 Sayili Kanundaki sartlara ilave olarak Belediye meclisi aldigi kararda tercihlere göre degerlendirme yapmistir.Bu degerlendirmeler ise; 1-Evli veya dul olup çocugu olanlar 2-Evli olanlar 3-Ankara'da uzun süredir ikamet edenler 4-Is yerinin devamli Ankara'da olanlar 5-Maddi durumlari bu kanundan faydalanmaya uygun olanlar. Belirlenen bu tercihlerden sonra ilan ile Ankara'da yasayanlara duyurulur.Verilen ilanlar neticesinde 5756 kisi basvurur ve bu basvuranlardan bir kismi istenen sartlara uygun olmadiklari için elenir ve 2896 kisinin basvurusu kabul görür.Bu kisiler içinden 2085 kisi müracaat ederek anlasma yapar digerleri verilen zaman içinde anlasmayi yapmadiklari için haklarini kaybederler.Taksimati yapilmayan yerler için daha sonra tekrar kura çekilerek ve arsalarin tahsisi yapilir. 1949 yilinda 32 arsa sahibi insaata baslar,18 kisi yil sonu itibariyle insaati bitirirler.Yenimahalle'nin olusumunun ilk öncüleri bunlardir.1951 yilinin insaat mevsimi sonunda insaati biten bina sayisi 2000'e yaklastigi tesbit olunur. 5218 sayili kanuna göre insaatlarin bitirilmesi için konan süre bazi mesru sebeplerden dolayi verilen müddet Belediye encümeni karari ile 1952 yili insaat mevsimi sonuna kadar uzatilir. Yenimahalle'nin olusumunda 2900 arsa üzerine ev insaa edilecek hesaplanan 3000 hane Yerine 4500-5000 hane ve 15-20 bin nufus olacagi tahmin edilmis. Nedeni ise, “Arsa sahipleri tüm mali imkanlariyla insaatlarini bitirmeye çalismislardi.Emlak Bankasinin %5 faizle verdigi kredi miktari 5000-9000 Tl.olup bu kredinin vadesi 10 yil olarak belirlenmistir.Bazi vatandaslar özel bankalardan %8 faizle kisa vadeli kredi alip insaatlari tamamlamak istemisler memur olan vatandaslara ise Emekli sandigi üç maas tutarinda 2 yil vadeli %5 faizli kredi tahsisi de yapmistir. Evlerin maliyeti 3 odalilarda 10.000._tl, 5 odali evler ise 25.000._tl.ya kadar çikmis. Yenimahalleye yerlesenlerin çogunlugunu memur,hizmetli ve ortahalli küçük esnaf Teskil etmektedir.Emlak Bankasinin verdigi krediden yararlanmak isteyen vatandaslar Es dostan kisa vadeli borçlanarak belediyeden arsalarinin tapularini almis bazilari ise Aldiklari kredilerin taksitlerini ödeyebilmek için evlerinin alt katlarini ve orta katlari Oturulacak hale getirip kiraya vermis ve taksitleri ödeme yoluna gitmislerdir. Yenimahalle olusmaya baslayinca buralara ilk önce” Ucuz arsalar” denilmis.Daha sonra Mahalle büyüyünce bu tabirin Yenimahalle sakinlerince hos karsilanmamayisi nedeniyle ismi Yenimahalle olmustur. Yenimahalle Cumhuriyet tarihinde mesken siyasetinin ve imar mevzuatinin bir laboratuvari olmustur.ülkenin hiçbir yerinde bir kilometre karelik alan içine 1000 adet Bina yapilmamistir.Bu kadar kisitli bir saha üzerine 3-5 sene gibi kisa bir zaman zarfinda 3000 bine yakin (Bu alan içinde Basbakanlik memurlari kooperatifi de kendi arsalari üzerine ayrica insaat yaptirmaya baslamislar) bina yapilmak suretiyle nüfus 15-20 bine Ulasmistir. 5218 Sayili Kanunun hükümlerinden yararlanilarak meydana çikan Yenimahalle tesebbüsü Ankara'nin imari bakimindan oldugu kadar ülkenin imari ve mesken gibi büyük sorunlarinin halli bakimindan büyük öneme sahiptir. Yenimahalle tesebbüsünün önemini vurgularken; Ankara'da Yenisehir ve diger iskana açik alanlarda bos arsalar dururken tamamen Ham bir arazi üzerine yeni bir mahallenin olusturulmasina tesebbüs etmek Ankara'yi Daha bir daginik hale getirmek gibi görünse de, Yenimahalle projesinin olusumunda tespit edilen 3 özelligi; 1-Ucuz arsa 2-Insaat zorunlulugu 3-ucuz kredi politikasi Cumhuriyet tarihinde ilk defa Yenimahalle'de gerçeklesmis ve bir daha da ülkede Yenimahalle gibi 3-5 yil zarfinda 15-20 bin nüfuslu 4500-5000 hanelik bir olusum yapilamamistir. Yenimahalle Ilçesinin Kurulusu RESMI GAZETE : 27 HAZIRAN 1957 PERSEMBE KANUNLAR N0:295 yeniden (78) kaza kurulmasi hakkindaki kanun; 01.09.1957 tarihinde mer'i olmak üzere, ilisik 1 sayili cetvelde vilayetleri, adlari merkezleri ve kendilerine baglanan nahiye kasaba ve köyleri gösterilen (22) yer, 1 Nisan 1958 tarihinde mer'i olmak üzere ilisik 1'a sayili cetvelde vilayetleri,adlari,merkezleri ve kendilerine baglanan nahiye,kasaba ve köyleri, gösterilen 22 ve 1 Nisan 1959 tarihinde mer'i olmak üzere ilisik 1/b sayili cetvelde vilayetleri adlari, merkezleri ve kendilerine baglanan nahiye kasaba ve köyleri gösterilen (17), 1 Nisan 1960 tarihinde mer'i olmak üzere,ilisik (1'c) sayili cetvelde vilayetleri,adlari,merkezleri ve kendilerine baglanan nahiye,kasaba ve köyleri gösterilen (17) ki, ceman 78 kaza yeniden kurulmustur. Kanun layihasinin tevdi tarihi..: 25 Mayis 1957 Müzakere tarihi...................:19 Haziran 1957 Muvakkat madde 1- ilisik (3 ) sayili cetvelde gösterilen kadrolar 1957 mali yili muvazenei umumiye kanununa bagli (d) isaretli cetvelin ilgili kisimlarina eklenmistir. Muvakkat madde 2- 1957 senesi muvazenei umumiye kanuna bagli (a-1) isaretli cetvelin Maliye Vekaleti kismindaki ( Vilayet ve kaza teskili masraflari ) kismina konulmus tahsisattan gerekli görülecek miktarlari, tertiplerine nakletmeye Maliye Vekili selahiyetlidir. Madde 4- Bu kanun nesri tarihinde mer”iyete girer Madde 5- Bu kanunun hükümlerini icraya Icra Vekilleri heyeti memurdur. 21/06/1957 Yenimahalledeki Eski Yapilar: Yenimahalle”de ilk camii 1954-1955 yillarinda 5.duraktaki çavusoglu Camii'dir.ilk Karakol ve Posta binasi ise, 4.durak çinar sokagin bitiminde faaliyete geçmistir Akin Caddesindeki mobil benzin istasyonunun yeri, çadir tiyatrolarinin kuruldugu alan olup, ayrica,Yenimahalle 5.duraktaki parkin yerine”de bayramlarda lunapark ve pazar kurulmaktaydi. 1 Mart 1966 yilinda Etimesgut'tan Bucak teskilati kaldirilip,Yenimahalle”nin semtihaline dönüstürülmüstür. 30.11.1983 yilinda 2963 sayili yasaya göre Sincan Bucagi ilçe haline getirilmis ve 15 köyü ilçemizden ayrilmistir. Halen Yenimahalle”nin Ulus istikametinden girisine rastlayan AKKöPRü bundan 760 yil önce Selçuklular tarafindan yaptirilmistir. Atatürk tarafindan kurulan ATATüRK ORMAN ÇIFTLIGI civarlarinda yapilan kazilarda çok sayida tarihi eserler bulunmustur.(Bu eserlerin çogu Arkeoloji Müzesindedir.) 1957 yilinda Ilçemize bagli olan Alpagut, Zir (Yenikent) Akçaviran ve Ilyakut (Ilyagut) köylerinde yapilan kazilarda Bizanslilara ve daha sonra Anadolu Selcuklu'lar ile Osmanli dönemlerine ait çok sayida tarihi eser ve belge bulunmustur. Yenimahalle'nin temelini atan , Dr.Ragip TüZüN 'ün ismi ilçe merkezinin en islek caddesine verilir. Ilçemizde ilk Gazete 1970 Yilinda “ YENIMAHALLE'nin SESI ” olarak ikinci Gazetede 1979 Yilinda “ADALETIN SESI ” olarak Hüseyin YILMAZ denetiminde çikarilmistir.
( 10 Oy )
Yorum yaz
Yorum formunu göster/gizleYorumlar (0)
| < Önceki | Sonraki > |
|---|
buyur g